Puantaj nedir? Şantiyede nasıl tutulur?
Puantaj, bir işçinin hangi gün ne kadar çalıştığının günlük kaydıdır. Şantiyede bu kayıt bir formalite değil, ay sonunda ödenecek paranın tek dayanağıdır.
Puantaj ne işe yarar
Ay sonunda “bu işçi kaç gün çalıştı” sorusunun cevabı puantajdır. Hakediş bu sayıdan çıkar: çalışılan gün × günlük yevmiye. Puantaj yoksa hakediş bir hatırlama meselesine döner ve hatırlama iki taraf için de aynı sonucu vermez.
Beş kademe yeter
Şantiyede gün her zaman tam gün değildir. Yaygın kullanılan beş kademe pratikte bütün durumları karşılar:
| Kademe | Katsayı | Ne zaman |
|---|---|---|
| Gelmedi | 0 | İşçi o gün şantiyede değil |
| Yarım gün | 0,5 | Öğleden sonra geldi ya da erken çıktı |
| Tam gün | 1 | Normal çalışma günü |
| Tam + mesai | 1,5 | Normal gün üstüne yarım gün mesai |
| Çift yevmiye | 2 | Bayram, pazar ya da iki vardiya |
En sık yapılan üç hata
1 — Boş günü “gelmedi” saymak. Puantaj girmeyi unuttuğunuz gün ile işçinin gelmediği gün aynı şey değildir. İlkinde yapılacak bir iş vardır, ikincisinde yoktur; ikisini birbirine karıştıran bir çizelge ay sonunda işçiye eksik ödeme yaptırır.
2 — Ay ortasındaki zammı ay sonunda uygulamak. Zam yapıldıysa her gün KENDİ tarihindeki ücretle çarpılmalıdır. Ay toplamını ortalama ücretle çarpmak toplamı doğru gösterir ama günlerin dağılımını bozar.
3 — Nakil olan işçinin günlerini tek şantiyeye yazmak. İşçi ayın ortasında başka şantiyeye geçtiyse hakediş bölünmeli; aksi hâlde bir şantiyenin kâr/zararı ötekinin işçiliğini taşır ve hangi işin kâr ettiği bilinemez.
Kâğıt, Excel, program
Kâğıt tek şantiyede ve az işçide çalışır; sorun kâğıdın kaybolması değil, ay sonunda toplamı elle çıkarmaktır. Excel bir adım ileri: toplamı formül yapar. Sınır, aynı ayda nakil + zam + hakedişi aşan avans buluştuğunda başlar — orada hesap bir tablo değil bir zincirdir.
Şantiye puantaj programını incele
Sık sorulanlar
Puantaj ile bordro aynı şey mi?
Değil. Puantaj çalışılan günün kaydıdır; bordro yasal kesintileri de içeren resmî ücret belgesidir. Puantaj bordronun girdisidir.
Puantajı kim tutmalı?
Sahada gören kişi — şantiye şefi ya da formen. Kaydın günü geçmeden girilmesi önemli: bir hafta sonra hatırlanan gün, hatırlanmayan gündür.